Duitsland is al eeuwenlang een economische, militaire en politieke grootmacht in Europa. Na de Tweede Wereldoorlog was het land verdeeld. Daaraan kwam pas in 1989 een eind, toen de Berlijnse Muur werd gesloopt. In 1990 zijn Oost-Duitsland (de DDR) en West-Duitsland (de BRD) formeel herenigd.
De verschillende Duitse regio's waren tot de zestiende eeuw verenigd in een keizerrijk, maar het land viel daarna uiteen in verschillende onafhankelijke vorstendommen. Er bleef echter een gemeenschappelijke cultuur, mede door de verspreiding van de bijbelvertaling van Maarten Luther, die ervoor zorgde dat de Duitse taal een ijkpunt kreeg.
De Pruisische kanselier Otto von Bismarck geldt als de architect van de Duitse eenheidsstaat, die in 1870 werd gerealiseerd. Duitsland begon de twintigste eeuw slecht; het verloor de Eerste Wereldoorlog in 1918, zag Hitler aan de macht komen, waarna het land de volgende wereldoorlog opnieuw verloor.
Duitsland heeft een blijvende stempel gezet op de Europese cultuur met componisten als Johann Sebastian Bach en Ludwig van Beethoven; schrijvers als Johann Wolfgang von Goethe en Thomas Mann; en filosofen als Immanuel Kant, Georg Hegel en Friedrich Nietzsche.
Duitsland is tevens een grote sportnatie. Het Duitse voetbalelftal werd drie keer wereldkampioen (in 1954, 1974 en 1990) met sterren als Rahn, Seeler, Beckenbauer en Matthäus. Boris Becker en Steffi Graf domineerden jarenlang de tennissport, Michael Schumacher is de meest succesvolle coureur in de geschiedenis van de Formule 1, Jan Ullrich won de Tour de France in 1997, en schaatssters als Karin Kania, Gunda Niemann en Anni Friesinger boekten vele internationale successen. Duitsland heeft diverse grote spring- en dressuurruiters voorgebracht. Op de Spelen van 2012 won de mannenhockeyploeg goud. Ook bij onder andere discuswerpen, roeien en kanoën werd goud gehaald.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Na de verkiezingen van september 2009 bleef Angela Merkel bondskanselier, een functie die zij al sinds 2005 bekleedt. CDU/CSU en FDP vormden na de Bondsdagverkiezingen een kabinet, nadat de grote coalitie van CDU/CSU en SPD haar meerderheid had verloren.
De regeringen van de Bondsrepubliek werden in de naoorlogse periode lange tijd gevormd door CDU/CSU en FDP, eerst onder leiding van Konrad Adenauer en daarna van Ludwig Erhard (beiden CDU). In de jaren zeventig regeerde een coalitie van SPD en FDP met Willy Brandt en Helmut Schmidt (beiden SPD) als kanselier.
Daarna brak het tijdperk van de regeringen onder leiding van de CDU'er Helmut Kohl (1982-1998) aan, waarbij CDU/CSU en FDP opnieuw samenwerkten. Eind 20e eeuw kwam er een coalitie van SPD en Groenen. Twee keer, in 1966-1969 en 2005-2009 was er een 'grote coalitie van CDU/CSU en SPD.
De Bondsrepubliek Duitsland is een parlementaire constitutionele democratie met een president als staatshoofd. De bondspresident heeft voornamelijk ceremoniële taken. Duitsland is een bondstaat (federatie), waarin de deelstaten een grote mate van zelfstandigheid hebben.
De feitelijke regeermacht komt toe aan de federale regering, die wordt geleid door de bondskanselier. Het federale parlement bestaat uit twee Kamers. De rechtstreeks gekozen Bondsdag en de Bondsraad, waarin vertegenwoordigers van de deelstaten zitten. De vorming van een regering is afhankelijk van een vertrouwensvotum in de Bondsdag. Bij conflicten over wetsvoorstellen tussen Bondsdag en Bondsraad moet een bemiddelingscommissie een compromis zien te vinden.
Er is een Constitutioneel Hof dat wetten kan toetsen aan de Grondwet.
partijen
De Duitse politiek werd tot het laatste kwart van de 20e eeuw gedomineerd door drie partijen: de christendemocratische CDU (met haar Beierse zusterpartij de CSU), de sociaaldemocratische SPD en de liberale FDP. In de jaren tachtig kwam als vierde partij 'Die Grünen' op. Na de hereniging van Duitsland en de DDR in 1991 kreeg ook de PDS/Die Linke een sterke fractie in de Bondsdag, het Duitse parlement.
kiesstelsel
De Bondsdag wordt gekozen via een tweestemmenstelsel, waarbij een stem op een landelijke kandidaat en een regionale kandidaat wordt uitgebracht. De zetelverdeling wordt bepaald op basis van de landelijke stemmen, een partij kan extra zetels halen via de regionale lijsten. Het totale aantal zetels van de Bondsdag staat daardoor niet vast. Er is een kiesdrempel van vijf procent.
De Bondsraad bestaat uit vertegenwoordigers van de deelstaten, waarbij het aantal stemmen samenhangt met het inwonertal. de grootste deelstaten, Beieren en Baden-Württemberg, hebben bijvoorbeeld zes stemmen en de kleinste, zoals Saarland en Bremen, drie.
Het kabinet-Merkel II is op 26 oktober 2009 aangetreden. Vicekanselier en minister van Buitenlandse Zaken is FDP-leider Guido Westerwelle. De CDU heeft acht ministers, CSU drie en de FDP vijf. Het kabinet beschikt over 332 van de 622 zetels in de Bondsdag.
Het kabinet is als volgt samengesteld:
Bondskanselier |
CDU |
|
|---|---|---|
Buitenlandse Zaken |
Guido Westerwelle |
FDP |
vicekanselier |
Guido Westerwelle, tot 12 mei 2011 2011: Philipp Rösler |
FDP |
Binnenlandse Zaken |
Thomas de Maizière, tot 3 maart 2011 2011: Hans-Peter Friedrich |
CDU CSU |
Financiën |
Wolfgang Schäuble |
CDU |
Defensie |
Karl-Theodor freiherr zu Guttenberg, tot 1 maart 2011 2011: Thomas de Maizière |
CSU CDU |
Economische Zaken en technologie |
Rainer Brüdele, tot 12 mei 2011 2011: Philipp Rösler |
FDP |
Justitie |
Sabine Leutheusser-Schnarrenberger |
FDP |
Gezinszaken |
Ursula von der Leyden, tot 27 november 2009 2009: Kristina Schröder (Köhler) |
CDU |
Milieu |
Norbert Röttgen, tot 17 mei 2012 2012: Peter Altmaier |
CDU |
Landbouw |
Ilse Aigner |
CSU |
Verkeer |
Peter Ramsauer |
CSU |
Onderwijs en Wetenschappen |
Annette Schavan, tot 9 februari 2013 2013: Johanna Wanka |
CDU |
Werkgelegenheid |
Franz Josef Jung, tot 27 november 2009 2009: Ursula von der Leyen |
CDU |
Gezondheid |
Philip Rösler, tot 12 mei 2011 2011: Daniel Bahr |
FDP |
Ontwikkelingssamenwerking |
Dirk Niebel |
FDP |
Kanselarij |
Ronald Pofalla |
CDU |
jaar |
CDU |
CSU |
SPD |
FDP |
Groenen |
Linke/ PDS |
tot. |
verkiezings- datum |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1961 |
192 |
50 |
190 |
67 |
499 |
17 september |
||
1965 |
196 |
49 |
202 |
49 |
496 |
19 september |
||
1969 |
193 |
49 |
224 |
30 |
496 |
28 september |
||
1972 |
177 |
48 |
230 |
41 |
496 |
19 november |
||
1976 |
190 |
53 |
214 |
39 |
496 |
3 oktober |
||
1980 |
174 |
52 |
218 |
53 |
497 |
5 oktober |
||
1983 |
191 |
53 |
193 |
34 |
27 |
498 |
6 maart |
|
1987 |
174 |
49 |
186 |
46 |
42 |
497 |
25 januari |
|
1990 |
268 |
51 |
239 |
79 |
8 |
17 |
662 |
2 december |
1994 |
244 |
50 |
252 |
47 |
49 |
30 |
672 |
16 oktober |
1998 |
198 |
47 |
295 |
43 |
47 |
36 |
669 |
27 september |
2002 |
190 |
58 |
251 |
47 |
55 |
2 |
603 |
22 september |
2005 |
180 |
46 |
222 |
61 |
51 |
54 |
614 |
18 september |
2009 |
194 |
45 |
146 |
93 |
68 |
76 |
622 |
27 september |
naam |
periode |
kleur |
partijen |
belangrijke minister(s) |
|---|---|---|---|---|
Adenauer IV |
14 november 1961-13 december 1962 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Schröder (CDU) Def: Strauss EZ: Erhard |
Adenauer V |
13 december 1962-16 oktober 1963 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Schröder (CDU) Def: Strauss, 1963 Van Hassel EZ: Erhard |
Erhard I |
16 oktober 1963-26 oktober 1965 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Schröder (CDU) |
Erhard II |
26 oktober 1965-1 december 1966 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Schröder (CDU) |
Kiesinger |
1 december 1966-21 oktober 1969 |
'grote coalitie' |
CDU/CSU-SPD |
BuZa: Brandt Fin: Strauss EZ: Schiller |
Brandt I |
21 oktober 1969-14 december 1972 |
centrumlinks |
SPD-FDP |
BuZa: Scheel Fin: Möller, 1971 Schiller EZ: Schiller |
Brandt II |
14 december 1972-16 mei 1974 |
centrumlinks |
SPD-FDP |
BuZa: Scheel Fin: Schmidt EZ: Fridrichs |
Schmidt I |
16 mei 1974-15 oktober 1976 |
centrumlinks |
SPD-FDP |
BuZa: Genscher Fin: Apel EZ: Fridrichs |
Schmidt II |
15 oktober 1976-6 november 1980 |
centrumlinks |
SPD-FDP |
BuZa: Genscher Fin: Apel, 1978 Matthöfer EZ: Fridrichs, 1976: Graf Lamsdorff |
Schmidt III |
6 november 1980-1 oktober 1982 |
centrumlinks |
SPD-FDP |
BuZa: Genscher Fin: Matthöfer, 1982 Lahnstein EZ: Graf Lamsdorff |
Kohl I |
1 oktober 1982-30 maart 1983 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Genscher Fin: Stoltenberg EZ: Graf Lamsdorff |
Kohl II |
30 maart 1983-11 maart 1987 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Genscher Fin: Stoltenberg EZ: Graf Lamsdorff, 1984 |
Kohl III |
11 maart 1987-18 januari 1991 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Genscher Fin: Stoltenberg, 1989 Waigel EZ: Bangemann, 1988 Haussmann |
Kohl IV |
18 januari 1991-17 november 1994 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Genscher, 1992 Kinkel Fin: Waigel EZ: Möllemann, 1993: Rexrodt |
Kohl V |
17 november 1994-27 oktober 1998 |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Kinkel
Fin: Waigel EZ: Rexrodt |
Schröder I |
27 oktober 1998-22 oktober 2002 |
links |
SPD-Groenen |
BuZa: Fischer Fin: Lafontaine, 1999: Eichel |
Schröder II |
22 oktober 2002-22 november 2005 |
links |
SPD-Groenen |
BuZa: Fischer Fin: Eichel |
Merkel I |
22 november 2005-26 oktober 2009 |
'grote coalitie' |
CDU/CSU-SPD |
BuZa: Steinmeier Fin: Steinbrück |
Merkel II |
26 oktober 2009- |
centrumrechts |
CDU/CSU-FDP |
BuZa: Westerwelle Fin: Schäuble |
hoofdstad |
Berlijn |
|---|---|
staatshoofd |
President Joachim Gauck (vanaf 23 maart 2012) |
regeringsleider |
Kanselier Angela Merkel (sinds 22 november 2005) |
aantal inwoners |
81.147.265 |
16,1% van de EU |
|---|---|---|
% van de bevolking jonger dan 15 |
13.1% (mannen: 5.435.658/vrouwen: 5.155.065) |
|
% van de bevolking van 15 t/m 24 |
10.8% (mannen: 4.457.412/vrouwen: 4.267.366) |
|
% van de bevolking van 25 t/m 54 |
42% (mannen: 17.268.604/vrouwen: 16.786.146) |
|
% van de bevolking van 55 t/m 64 |
13.3% (mannen: 5.354.690/vrouwen: 5.469.884) |
|
% van de bevolking ouder dan 65 |
20.9% (mannen: 7.360.711/vrouwen: 9.591.729) |
|
gemiddelde levensverwachting |
80.32 jaar |
|
geletterdheid |
99% |
|
bruto binnenlands product (bbp) |
$3,123 biljoen |
19,5% van de EU |
|---|---|---|
bijdrage van landbouw aan bbp |
0.8% |
|
bijdrage van industrie aan bbp |
28.1% |
|
bijdrage van dienstensector aan bbp |
71.1% |
|
werkloosheid |
6.5% |
|
oppervlakte |
357.022 km² |
8,1% van de EU |
|---|---|---|
laagste punt |
Neuendorf bei Wilster -3.54 m |
|
hoogste punt |
Zugspitze 2963 m |
|
aantal zetels in het |
99 van de 754 zetels |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
stemgewicht in de |
29 van de 345 stemmen |
||||||
gastland Europese |
Financieel Orgaan van de Europese Unie: |
||||||
prominenten in |
Europese Commissie:
voorzitter Europees Parlement:
voorzitter Comité van de Regio's:
|
