Nederland heeft binnen de Europese Unie lange tijd bekend gestaan als een van de grootste voorstanders van Europese samenwerking. In 2005 leek dat sterk veranderd te zijn toen Nederland in een referendum met een meerderheid van 62% tegen de invoering van de Europese Grondwet stemde.
Kennis van burgers over Europa
De feitelijke kennis over de Europese Unie is in vergelijking met 2010 toegenomen. Eind 2010 liet een derde van de ondervraagden zien goed op de hoogte te zijn, eind 2011 was dit percentage 51 procent. Tegelijkertijd gaf 53 procent van de Nederlandse bevolking aan een gevoel van onwetendheid over de Europese Unie te hebben. Eind 2010 was dit nog 40 procent. Nederlanders lijken in de loop der jaren dus steeds minder het gevoel te hebben dat zij snappen hoe de Europese Unie werkt.
Interesse voor Europa
De Europese Unie blijkt bij tv-kijkend Nederland een zap-moment te veroorzaken. Een kijkcijferonderzoek uit 2009 toont aan dat de gemiddelde tv-kijker in Nederland afhaakt wanneer een tv-programma over de Europese Unie gaat.
Uit een onderzoek van het Metro Life Panel in mei 2010, waarbij 3500 mensen werden ondervraagd over hoe zij Europa ervaren, blijkt dat 57% van de Nederlanders zich Europeaan voelt. Volgens de ondervraagden zijn de belangrijkste thema's die Europese landen met elkaar verbinden: economie, veiligheid en milieu. Verder zijn Nederlanders doorgaans geïnteresseerd in wonen of studeren in een ander Europees land, maar met deze interesse daadwerkelijk wat doen, blijkt voor velen toch een grote stap. Zo stelt 34% van de ondervraagden dat wonen in Nederland prima bevalt.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Nieuws-items bij Nederland over Europa
-
17-02Gemeente Den Haag keert zich tegen Polenmeldpunt PVV
-
09-02Veel vragen over de Staat van de Europese Unie
-
04-01'Liever bezuinigen op koningshuis en ontwikkelingshulp dan op EU'
-
23-12-2011De Jager rekent op herstel vanaf 2013
-
22-12-2011Europeanen: crisis nog niet over piek heen
-
15-12-2011Nederlander krijgt geen genoeg van nieuws over de euro
-
25-11-2011Nederlanders zijn niet hufterig meer
-
16-11-2011Ondernemers willen meer bevoegdheden voor Europa
-
14-11-2011Rutte: Nederland keert zich niet naar binnen
-
13-11-2011Een op de drie Nederlanders wil gulden terug
-
31-10-2011Politici praten op hun middelbare school over Europa
-
21-10-2011Nederlanders ontevreden over sectoren beleggingen, pensioenen en verzekeringen
-
21-10-2011Eurocrisis: Nederland is vóór duidelijke regels
-
12-10-2011Eerste Kamer stemt in met verhoging Nederlandse bijdrage aan noodfonds EU
-
06-10-2011SER vraagt kabinet voor Europa te kiezen
-
29-09-2011Kabinet vindt plan Barroso voor Europese bankentaks 'helemaal niks'
-
16-09-2011D66 vraagt advies over machtsoverdracht aan Europa
-
08-09-2011Knapen: 'verhuiscircus' EP stoppen via verdrag
-
25-08-2011SP Europa wil halvering loon voor EU-ambtenaren
-
23-08-2011'Rutte moet eurosceptici negeren'
Lidmaatschap van de Europese Unie
Eind 2009 vonden de meeste Nederlanders (74%) het een goede zaak dat Nederland lid is van de Europese Unie. Eind 2008 was dit het hoogste van heel Europa. Op Europees niveau zijn een stuk minder mensen blij met het EU-lidmaatschap van hun land, eind 2009 53%. Ook vindt 67% van de Nederlanders dat ons land voordeel heeft van het EU-lidmaatschap.
Stelling |
NL |
EU |
|---|---|---|
Lidmaatschap van de EU is een goede zaak (najaar 2009) |
74% |
53% |
Ons land heeft voordeel van het lidmaatschap (najaar 2010) |
67% |
50% |
cijfers: najaar 2009/2010
Vrij reizen, studeren en werken
Als Nederlanders wordt gevraagd welk aspect van de EU de meeste persoonlijke betekenis voor hen heeft, dan is "vrij reizen, studeren en werken" het meest gehoorde antwoord. Daarnaast blijkt de invoering van de euro voor veel Nederlanders grote betekenis te hebben gehad.
Betekenisvolle aspecten van de EU |
NL |
EU |
|---|---|---|
52% |
41% |
|
55% |
37% |
|
Bureaucratie |
35% |
23% |
cijfers: najaar 2011
Vertrouwen in de EU en haar instellingen
In het najaar van 2011 gaf 42 procent van de Nederlanders aan vertrouwen te hebben in de Europese Unie als geheel. In 2010 was dit percentage nog 53 procent.
Het vertrouwen in de Europese instellingen is begin 2005 sterk gedaald en is sindsdien voorzichtig weer wat toegenomen, maar neemt het laatste jaar weer af. De helft van de Nederlandse bevolking heeft vertrouwen in het Europees Parlement (50%) en het vertrouwen in de Europese Commissie was eind 2011 47 procent. Deze cijfers liggen boven het EU-gemiddelde (respectievelijk 41% en 36%). Het Nederlandse vertrouwen in de Europese Centrale Bank (59%) was eind 2011 gelijk aan het voorjaar. Ten opzichte van het EU-gemiddelde (36%) is het vertrouwen van de Nederlanders in de ECB groot, maar is als gevolg van de economische crisis wel flink gedaald: begin 2008 gaf maar liefst 79% van de Nederlanders nog aan vertrouwen te hebben in de ECB.
Het vertrouwen in de euro was eind 2011 71 procent.
Vertrouwen in Europese instelling |
Begin 2005 |
Begin 2006 |
Begin 2007 |
Begin 2008 |
Begin 2009 |
Eind 2009 |
Begin 2010 |
Eind 2010 |
Begin 2011 |
Eind 2011 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
51% |
51% |
60% |
62% |
58% |
60% |
57% |
63% |
58% |
50% |
|
49% |
54% |
57% |
62% |
59% |
61% |
55% |
61% |
53% |
47% |
|
- |
- |
- |
- |
- |
51% |
44% |
50% |
44% |
39% |
|
69% |
70% |
75% |
79% |
67% |
63% |
56% |
61% |
59% |
59% |
Steun voor nieuwe bevoegdheden van de Europese Unie
Inwoners uit de gehele Europese Unie staan positief tegenover het voeren van een gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid (65% in najaar 2011). Opvallend is dat vooral de tien nieuwe lidstaten veel positiever tegenover deze kwesties staan dan de oude lidstaten.
Nederlanders zijn positief over een gemeenschappelijk Europees optreden op het terrein van buitenlands en veiligheidsbeleid en op het gebied van immigratie. Ze willen minder Europese bemoeienis met zaken als belastingen en pensioenen.
(Nieuwe) bevoegdheden van de Europese Unie |
NL: vóór |
EU: vóór |
|---|---|---|
Voeren van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid |
61% |
65% |
Voeren van een gemeenschappelijk immigratiebeleid |
58% |
60% |
Voeren van een gemeenschappelijk beleid op gebied van belastingen |
22% |
28% |
Voeren van een gemeenschappelijk beleid op gebied van pensioenen |
12% |
24% |
cijfers: najaar 2011
Angsten
De angsten die de gemiddelde Nederlander heeft ten aanzien van de Europese Unie verschillen op enkele terreinen duidelijk van de angsten van een gemiddelde Europeaan. Nederlanders zijn met name meer bevreesd voor economische problemen. Daarentegen zijn Nederlanders beduidend minder bang om werkloos te worden.
Angst van de burger |
NL |
EU |
|---|---|---|
Economische crisis |
79% |
59% |
Werkloosheid |
16% |
26% |
Terrorisme |
4% |
7% |
Immigratie |
6% |
9% |
cijfers: najaar 2011
De koers van de Europese Unie
Uit een enquête van Eurobarometer die onder EU-burgers is gehouden in het najaar van 2011 blijkt dat burgers van de EU-landen in toenemende mate het gevoel hebben dat de EU zich in een ongewenste richting ontwikkelt. In 2010 gaf 39 procent van de ondervraagden aan ontevreden te zijn met de koers van de EU, in het najaar van 2011 was dit opgelopen tot 55 procent.
Nederland scoort met 65 procent ruim boven het Europese gemiddelde. In het najaar van 2010 was dit percentage nog maar 34 procent.
Mening over de koers van de EU |
NL |
EU |
|---|---|---|
EU ontwikkelt zich in juiste richting |
12% |
19% |
EU ontwikkelt zich in onjuiste richting |
65% |
55% |
cijfers: najaar 2011
Uitbreiding van de Europese Unie
In de gehele Europese Unie zijn er meer mensen tegen een verdere uitbreiding (53%) dan vóór (36%). Nederland zit met 64 procent ruim boven het gemiddelde. Onderling blijken er grote verschillen te zijn in steun voor verdere uitbreiding. In de nieuwe oostelijke lidstaten is de steun doorgaans hoger dan in de oude lidstaten.
Uitbreiding EU |
NL |
EU |
|---|---|---|
Vóór uitbreiding van de Europese Unie |
31% |
36% |
cijfers: najaar 2011
Het aantal ambtenaren werkzaam bij de Europese Unie
Een veel gehoord punt van kritiek op de Europese Unie is het vermeende aantal ambtenaren dat werkzaam zou zijn bij de verschillende Europese instellingen. In augustus 2008 werd dit aantal door de eurokritische Britse denktank Open Europe geschat op 170.000. Over het exacte aantal bestaat onder de Europese bevolking nog altijd veel onduidelijkheid. Hoeveel ambtenaren heeft de EU in dienst?
Volgens cijfers van de Europese Commissie telt de EU alles bij elkaar ruim 50.000 ambtenaren. Europees Commissaris Neelie Kroes plaatste dit in mei 2009 in perspectief door te stellen dat 50.000 ambtenaren op een bevolking van een half miljard Europeanen neerkomt op een verhouding van 1 ambtenaar op iedere 10.000 burgers. Hoewel dit aantal lijkt mee te vallen, wijst de SP erop dat Brussel in veel gevallen een beroep doet op nationale ambtenaren tijdens het proces van Europese wet- en regelgeving. Deze ambtenaren zijn dus formeel gezien niet in dienst van Europa, maar zijn hier inhoudelijk wel mee bezig. Met deze redenering sluit de SP aan bij het bovengenoemde onderzoek van de Britse denktank Open Europe. Bij een telling volgens het uitgangspunt dat nationale ambtenaren meegerekend dienen te worden, komt het aantal Europese ambtenaren op ongeveer 170.000.
De 50.000 ambtenaren die volgens cijfers van de Commissie op de loonlijst staan van de EU zijn als volgt over de verschillende Europese instellingen verdeeld.
Europese instelling |
Aantal ambtenaren |
|---|---|
Europese Commissie |
32.140 |
Europees Parlement |
6.000 |
Raad van de Europese Unie |
3.500 |
Overige instellingen |
3.000 |
cijfers: 2009/2010