De Hongaarse premier Victor Orbán gebruikt zijn grote meerderheid in het parlement om fikse wijzigingen in het land door te voeren. In 2011 voerde hij een nieuwe mediawet in en nu, sinds 1 januari 2012, zijn een nieuwe controversiële grondwet en bankenwet van kracht geworden. De nieuwe grondwet bedreigt volgens velen de onafhankelijkheid van rechters, terwijl de bankenwet de positie van de Hongaarse centrale bank zou aantasten.
De Europese Unie houdt de veranderingen nauwlettend in de gaten. Dit resulteerde op 11 januari 2012 in een officiële waarschuwing aan de regering Orbán van de Europese Commissie, omdat een aantal punten in de nieuwe grondwet mogelijk in strijd zijn met EU-regelgeving. Op 17 januari startte de Europese Commissie een inbreukprocedure tegen Hongarije. In dat kader heeft de Commissie op 7 maart aan Hongarije medegedeeld dat binnen een maand twee wetten aangepast moeten zijn. De bankenwet is in april aangepast, maar dat vond de Commissie niet voldoende. De Commissie kondigde op 25 april aan dat de EU naar het Hof stapt.
Naar aanleiding van de internationale kritiek kwam Orbán op 18 januari persoonlijk naar het Europees Parlement in Straatsburg om zich te verdedigen. Er volgde een verhit debat, maar de Hongaarse premier maakte uiteindelijk duidelijk dat hij bereid is tot samenwerking en dat de problemen kunnen worden opgelost. Tegelijkertijd nam hij het op voor de veranderingen in de grondwet. Volgens Orbán is dit beleid 'dringend en noodzakelijk' voor het Hongaarse vernieuwingsproces, omdat de oude grondwet nog uit communistische tijden stamt.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Submenu:
Nieuws-items bij Hongaarse democratie onder druk
-
02-05-2012Nieuwe president Hongarije na schandaal (2)
-
25-04-2012EU toch naar rechter wegens ondemocratische ontwikkelingen Hongarije
-
25-04-2012EU blij met aanpassingen wetgeving over Hongaarse centrale bank (en)
-
25-04-2012Hongarije doet concessies richting Brussel (2)
-
25-04-2012Europese Commissie beslist over mogelijke stappen tegen Hongarije wegens ondemocratische ontwikkelingen
-
25-04-2012Europese Commissie daagt Hongarije voor Hof van Justitie wegens ondemocratische ontwikkelingen (en)
-
24-04-2012UNHCR: asielzoekers Hongarije in benarde situatie (en)
-
24-04-2012Verklaring Europese Commissie na vergadering Barroso met minister-president Hongarije Viktor Orbán (en)
-
23-04-2012Hongarije lobbyt voor EU hulp (en)
-
19-04-2012Hongarije wijzigt wet centrale bank (en)
-
13-04-2012Hongaarse premier beschuldigt EU van chantage
-
02-04-2012Afgetreden Hongaarse 'plagiaatpresident' was veelzijdig
-
30-03-2012Hongaarse president zegt alle afspraken af
-
29-03-2012Meer druk op Hongaarse president vanwege beschuldiging van plagiaat
-
29-03-2012Hongarije wil justitiewet veranderen (en)
-
28-03-2012President Hongarije weigert af te treden na ontdekking plagiaat proefschrift
-
19-03-2012'Recht op eerlijk proces staat in Hongarije onder druk' (en)
-
16-03-2012Hongaarse premier beschuldigt EU van 'kolonialisme' en inmenging binnenlandse aangelegenheden (en)
-
15-03-2012Onafhankelijk radiostation in Hongarije wint beroep tegen afnemen licentie (en)
-
12-03-2012Financiële problemen Hongarije leiden mogelijk tot EU sancties (en)
De nieuwe mediawet van 2011 controleert de Hongaarse media; er worden hoge boetes opgelegd als de media niet ‘objectief’ berichten. Ook op deze wet leverde de Commissie kritiek, omdat hij eveneens in strijd zou zijn met Europese regelgeving. Daarin wordt bepaald dat nieuws zonder censuur verspreid moet worden.
Neelie Kroes, de Nederlandse eurocommissaris, belast met de portefeuille Digitale Agenda, heeft gesteld dat de Hongaarse wet in strijd is met de Europese regels. Zij heeft Hongarije gevraagd deze aan te passen. De Hongaarse premier Victor Orbán heeft op 31 januari 2011 aangegeven hiertoe bereid te zijn. Op 10 februari heeft de Hongaarse regering mevrouw Kroes wijzigingsvoorstellen toegestuurd. Kroes reageerde in eerste instantie positief op de aanpassingen.
Ook vanuit het Europees Parlement waren kritische reacties op de wet gekomen. Een meerderheid van de Europarlementariërs maakte bezwaar tegen de Hongaarse mediawet.
"U bent hard op weg een nationaal-populist, een soort Chávez te worden", zei de Franse Europarlementariër Daniel Cohn-Bendit tegen de Hongaarse premier, verwijzend naar de president van Venezuela. Op 18 januari hield de Hongaarse premier een toespraak over het werkprogramma van het Hongaarse EU-voorzitterschap in het Europees Parlement in Straatsburg. Het debat zou gaan over het beleid dat de nieuwe voorzitter van de Europese Unie wil uitvoeren, maar dat verliep anders: het hele debat ging over kritiek van Europarlementariërs op de omstreden mediawet.
Als protest tegen deze wet zaten verschillende Europarlementariërs met afgeplakte monden in het Parlement en hadden ze borden vast waarop 'censuur' geschreven was. Orbán was duidelijk teleurgesteld over de houding van de Parlementsleden en noemde de wet een interne Hongaarse aangelegenheid. Bovendien vond hij dat de discussie op een verkeerd spoor was gebracht.
Verschillende buitenlandse Europarlementariërs droegen Orbán op de wet in te trekken en, zoals de Duitse sociaal-democratische politicus Schulz verzocht, "een wet met betere, evenwichtigere regels" ervoor in de plaats te stellen. Ook Nederlandse Europarlementariërs, onder wie Sophie in ’t Veld (D66) en Judith Sargentini (GroenLinks), uitten hun ongenoegen over de Hongaarse wet. Sophie in 't Veld sprak de hoop uit dat de Europese Unie een Europese "waakhond" instelt. Dit is een instantie die er op zou moeten toezien dat de Europese lidstaten de persvrijheid naleven.
Judith Sargentini uitte kritiek die niet alleen gericht was op Hongarije, maar ook op de Parlementariërs van de Europese Volkspartij (EVP), waaronder ook het CDA valt. De Hongaarse partij van premier Orbán behoort ook tot de EVP-fractie en Sargentini verweet de christendemocraten dat zij hun fractiegenoot uit Hongarije wilden beschermen.
In de plenaire zittingsweek in Straatsburg van februari 2011 stond de mediawet op de agenda. Eurocommissaris Kroes had namens de Europese Commissie een verklaring afgegeven dat de Commissie en Hongarije een akkoord hadden bereikt over de aanpassing van de Hongaarse mediawet aan de EU-wetten.
Het Europees Parlement besloot na deze verklaring om een stemming over deze kwestie uit te stellen. De Europarlementariërs van de Europese Volkspartij (EVP) waren namelijk tevreden over de gesloten overeenkomst tussen de Europese Commissie en Hongarije. De Europarlementariërs van de Sociaaldemocratische, liberale en groene fractie hadden echter twijfels of de wijzigingen wel voldoende zouden zijn voor de persvrijheid in Hongarije.
Toen de uitgestelde stemming in maart toch plaatsvond bleek dat een meerderheid in het Europees Parlement weliswaar de voorlopige resultaten van de onderhandelingen tussen Hongarije en de Europese Commissie toejuicht, maar dat er ook nog grote zorgen bestaan over de persvrijheid in Hongarije.
De fracties van de socialisten en democraten (S&D), de liberalen en democraten (ALDE), de Groenen/EVA en Europa Verenigd Links (GUE/NGL) riepen de Hongaarse regering in een nieuwe resolutie opnieuw op de wet aan te passen. Daarnaast werd de Europese Commissie gevraagd een Europese richtlijn op te stellen die persvrijheid, pluriformiteit en onafhankelijk mediatoezicht garandeert.
In reactie op deze kritiek besloot eurocommissaris Kroes opnieuw naar de Hongaarse Mediawet te gaan kijken.
Op 9 december 2011 concludeerde het Constitutioneel Hof in Boedapest dat de mediawet, die op 1 juli 2011 al is ingegaan, in strijd is met de grondwet. Het zou bijvoorbeeld niet toegestaan zijn om te bepalen dat de media 'evenwichtig' moeten berichten. Het samenstellen van een media-autoriteit is wel toegestaan, zolang deze bijvoorbeeld niet de bevoegdheid heeft om persorganen een proces aan te doen vanwege gebrek aan respect voor de mensenrechten.
Omdat de Fidesz-partij van premier Orbán een tweederde meerderheid bezit in het Hongaarse parlement, kan de partij zonder instemming van andere partijen de grondwet wijzigen. In 2011 kondigde Orbán aan deze stap te gaan zetten. Diverse Europarlementariërs reageerden direct bezorgd op het voornemen. Volgens de liberalen in het Europees Parlement zou de nieuwe grondwet de macht van rechters inperken en de positie van vrouwen en homo's aantasten.
Andere fracties sloten zich aan bij deze kritiek, maar de EVP-fractie vond dat de grondwetten van andere lidstaten wellicht voor soortgelijke kritiek vatbaar zijn. De nieuwe Hongaarse grondwet kreeg volgens hen buitensporig veel aandacht. Op 18 april 2011 nam het Hongaarse parlement de nieuwe grondwet aan, hetgeen de premier direct op kritiek van de Duitse regering kwam te staan.
Eurocommissaris Viviane Reding (grondrechten) benadrukte dat de Europese Commissie zich niet zal bemoeien met het democratische proces in Hongarije dat tot een nieuwe grondwet zal leiden. Wel zal zij niet aarzelen om in te grijpen wanneer na invoering uit de nieuwe grondwet wetten voortvloeien die in strijd zijn met Europese waarden. De nieuwe grondwet van Hongarije werd dus onder de loep genomen.
Direct na de invoering van de nieuwe grondwet op 1 januari 2012 braken in Hongarije protesten uit, waarbij Orbán werd uitgemaakt voor 'Victator'.
Op 11 januari 2012 maakte de Europese Commissie de voorlopige uitkomsten bekend van het onderzoek dat naar de nieuwe grondwet was ingesteld. Zonder te veel op de definitieve uitkomst vooruit te lopen, benadrukte de Commissie de Hongaarse grondwet grondig te controleren en zo nodig stappen te ondernemen. De grootste zorgen waren op dat moment:
-
-de onafhankelijkheid van de nationale centrale bank
-
-maatregelen om de zittende rechters al op de leeftijd van 62 jaar met pensioen te sturen, in plaats van 70 jaar
-
-bedreiging van de onafhankelijkheid van de nationale databeschermingsautoriteit.
Op 17 januari maakte de Europese Commissie bekend dat de nieuwe Hongaarse grondwet op deze drie punten in strijd is met Europese regelgeving en dat daarom een inbreukprocedure gestart zal worden. Hongarije had een maand de tijd om te reageren en diende op 17 februari een uitgebreide reactie in bij de Europese Commissie.
Op 7 maart 2012 bleek dat deze reactie niet aan alle voorwaarden voldeed. Hierop stuurde de Commissie een brief aan de Hongaarse regering waarin werd medegedeeld dat het land binnen een maand twee wetten moet aanpassen, namelijk de wet met betrekking tot de pensioenleeftijd van rechters, en de wet voor een nieuwe toezichthouder op de bescherming van data. Ook heeft de Commissie nog extra vragen gesteld over de onafhankelijkheid van de Hongaarse centrale bank.
Normaal gesproken geeft de Europese Commissie een land twee maanden de tijd voordat de tweede stap van de inbreukprocedure in gang wordt gezet. Hongarije heeft gezien de urgentie van de zaken één maand gekregen. Als het land dan niet aan de voorwaarden voldoet, dreigt de Commissie gerechtelijke stappen te nemen.
De Hongaarse regering heeft de Europese Commissie op 30 maart een lijst met voorgestelde aanpassingen aan de nieuwe grondwet gestuurd.
De Commissie was tevreden met de aanpassingen aan de wet betreffende de positie van de centrale bank. Maar op de punten van de benoeming van rechters, de persvrijheid en de toezichthouder op privacy heeft Hongarije volgens de Commissie onvoldoende gedaan. Daarom daagt de Commissie Hongarije op die punten voor het Europese Hof van Justitie.
Op 30 december 2011 stemde bijna het voltallige Hongaarse parlement in met een nieuwe wet die de greep van de regering op de centrale bank vergroot. Dit heeft het IMF en de EU doen besluiten om gesprekken over financiële steun aan het noodlijdende land op te schorten. Zowel de EU als de IMF vinden dat centrale banken, net als de ECB, niet onder invloed van regeringen economische politiek moeten bedrijven.
Wanneer een centrale bank bijvoorbeeld onder druk van een regering de rente laag houdt om de economie een steuntje in de rug te geven, heeft dit negatieve gevolgen voor de schuldenpositie van dat land.
Meteen nadat het voorstel werd aangenomen, liep de rente op Hongaarse staatsobligaties op tot boven de 10 procent.
Aanpassing bankenwet
In 2012 maakte de Hongaarse regering bekend dat zij de bankenwet nog in 2012 op een paar punten wil wijzigen. Die wijzigingen zijn erop gericht de controle van de regering op de bank te verminderen. De voorstellen zijn naar de Europese Centrale Bank gestuurd. De Europese Commissie is tevreden over de aanpassingen aan de wet.
Hieronder staan een aantal veelgehoorde argumenten in de discussie over de Hongaarse mediawet, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.
Tip: na het lezen van de argumenten kunt U zelf Uw reactie geven.
De Hongaarse mediawet moet worden aangepast, omdat zij in strijd is met Europese regelgeving
De Europese regels schrijven voor dat de verschillende media overal vrij hun berichten mogen verspreiden. De regels zijn ingesteld om censuur te voorkomen, omdat persvrijheid voor de Unie een belangrijk onderwerp is. De Hongaarse regering wil met de mediawet controle uitoefenen op de berichten die de Hongaarse pers verspreidt en handelt daarmee in strijd met de Europese regelgeving.
De Europese Unie moet zich niet bezighouden met de persvrijheid; dit zijn zaken die landen intern moeten regelen
De Hongaarse premier Orbán ziet de Hongaarse mediawet als een interne aangelegenheid. De Europese Unie zou zich niet met de persvrijheid in landen moeten bemoeien. Alle landen zijn tenslotte verschillend en daardoor is het niet mogelijk om eenzijdige regels voor de pers op te leggen. Verschillende landen uit de Europese Unie zijn oud-communistische staten en hebben daardoor minder ontwikkelde media dan de West-Europese landen. Hierdoor moet de Europese Unie geen regels voor alle landen opleggen, maar kijken naar de landen afzonderlijk.
Uw reactie
Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.