Europa Nu

Financiële problemen in Hongarije

Vlag Hongarije gemaakt van ballonnen

Bron: EUobserver.com

Net als Portugal, Ierland, Griekenland en Italië zit ook Hongarije in de financiële problemen. Dit land, dat geen lid is van de eurozone, gaat gebukt onder de hoogste staatsschuld van Oost-Europa, ongeveer 74 procent van het bruto nationaal product. Daarnaast is de nationale valuta van Hongarije, de forint, ook erg zwak.

Inhoud

1.

Aanvraag financiële steun

De verslechtering van de Hongaarse economie kan voor een deel worden toegeschreven aan de eurocrisis, maar ook slecht economisch beleid van de regering van premier Viktor Orbán is een belangrijke oorzaak. De premier weigerde lange tijd om hulp te vragen aan de EU en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en ook het advies van deze instellingen om op publieke uitgaven te bezuinigen werden steevast in de wind geslagen.

Eind november 2011 diende Hongarije toch een verzoek voor financiële steun in bij de Europese Commissie en het IMF. De dreiging van een aanstaande verlaging van de waardering van de Hongaarse staatsschulden door kredietbeoordelaars deed de Hongaarse premier van mening veranderen. Nadat kredietbeoordelaar Moody's de kredietwaardigheid van het land op 25 november verlaagde, steeg de rente die Hongarije moet betalen op zijn leningen tot boven de 9 procent.

2.

Onafhankelijkheid centrale bank in het geding

In december 2011 startten Hongarije, het IMF en de Europese Commissie informele gesprekken over een eventuele financiële ondersteuning. Deze gesprekken werden echter vroegtijdig afgebroken nadat het land bekend maakte te werken aan een wetswijziging om de onafhankelijkheid van de Hongaarse centrale bank te beperken.

Op 30 december werd de nieuwe wet aangaande de centrale bank door vrijwel het voltallige Hongaarse parlement goedgekeurd. In de wet wordt bepaald dat het comité van de centrale bank dat het monetaire beleid bepaalt, wordt uitgebreid van 7 naar 9 leden. De twee nieuwe leden worden benoemd door het Hongaarse parlement, dat wordt gedomineerd door de Fidesz-partij van Orbán. Hierdoor krijgt de regering meer invloed op het beleid van de centrale bank. Direct na de stemming liep de rente op Hongaars staatspapier verder op tot boven de 10 procent.

Via een grondwetswijziging beoogt de Hongaarse regering tevens de nationale financiële toezichthouder - vergelijkbaar met de AFM in Nederland - te laten fuseren met de centrale bank. Hierdoor zou de regering wellicht gemakkelijk de huidige centralebankpresident - een tegenstander van de regering - kunnen laten vervangen door een bondgenoot van de premier.

3.

Nieuwe grondwet

Op 1 januari 2012 is de nieuwe controversiële Hongaarse grondwet van kracht geworden, die al in april 2011 door het parlement was geloodst. Volgens verscheidene Europarlementariërs en organisaties als Amnesty International brengt deze nieuwe grondwet de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in gevaar. De politieke controle op de media werd al eerder versterkt door de nieuwe Hongaarse mediawet.

4.

Besluit over financiële steun

In januari 2012 concludeerde de Commissie dat Hongarije onvoldoende vooruitgang boekt bij het indammen van het buitensporige begrotingstekort en legt de EU-lidstaten nu voor Hongarije strengere maatregelen op te leggen. Hongarije hoeft niet te vrezen voor een boete, omdat het geen onderdeel uitmaakt van de eurozone maar de Commissie waarschuwde het land rekening te houden met het opschorten van Europese subsidies.

Deze sanctie werd in februari 2012 daadwerkelijk opgelegd. Brussel schrapt vanaf 2013 de subsidies voor regionale ontwikkeling. Deze maatregel is volgens eurocommissaris Olli Rehn geen straf maar een aansporing om orde op zaken te stellen. Als Hongarije voor het einde van 2012 maatregelen neemt om het begrotingstekort terug te dringen, kan het subsidiegeld weer worden vrijgegeven.

Tegelijk met de beslissing over het Hongaarse begrotingstekort, heeft de Commissie ook de voorlopige uitkomsten bekend gemaakt van het onderzoek naar de nieuwe Hongaarse grondwet. Ook hier heeft de Commissie zorgen. Als de Hongaarse regering niet snel actie op verschillende punten onderneemt, loopt het land het risico dat het door de EU voor het Europees Hof van Justitie wordt gedaagd. 

Ook het IMF zegde nog geen noodsteun toe. Er moeten eerst stappen worden ondernomen die tonen dat Hongarije bereidt is te discussiëren over alle beleidsterreinen die relevant zijn. Voor de voortgang van de onderhandelingen vindt het IMF Europese steun noodzakelijk.

5.

Meer informatie